Tĩnh mạch cửa là gì

  -  
Huyết khối tĩnh mạch cửa gây tăng áp lực tĩnh mạch cửa và hậu quả là xuất huyết tiêu hóa do giãn vỡ tĩnh mạch, thường ở đoạn thấp thực quản hay dạ dày. Chẩn đoán thường dựa trên siêu âm. Điều trị liên quan đến việc kiểm soát chảy máu do giãn vỡ tĩnh mạch (thường dùng thắt nội soi, truyền tĩnh mạch octreotide , hoặc cả hai), dự phòng tái phát bằng sử dụng thuốc chẹn beta giao cảm và đôi khi cần phẫu thuật tạo shunt và ly giải huyết khối với huyết khối cấp tính.

Bạn đang xem: Tĩnh mạch cửa là gì


Nguyên nhân thường gặp khác nhau theo nhóm tuổi (xem Nguyên nhân thường gặp của huyết khối tĩnh mạch cửa*).


*

Trong viêm ruột thừa cấp tính, có tình trạng nhiễm trùng xâm nhập vào hệ thống tĩnh mạch cửa; nhiễm trùng mạch/viêm mạch sẽ kích thích tạo huyết khối.


Tình trạng tăng đông máu (ví dụ, chứng rối loạn di truyền tăng sinh tủy xương, thiếu protein C hoặc S, mang thai)


*Nguyên nhân do nhiều yếu tố trong hầu hết các trường hợp và không rõ ràng trong khoảng một phần ba trường hợp.

Xem thêm: My Talking Tom 2 Trên Pc Cùng Noxplayer, My Talking Angela 2


Huyết khối tĩnh mạch cửa cấp tính thường không có triệu chứng trừ khi liên quan đến một bệnh lý khác, ví dụ như viêm tụy (nguyên nhân), hoặc biến chứng khác, chẳng hạn như huyết khối tĩnh mạch mạc treo ruột. Thông thường nhất, các đặc điểm lâm sàng—lách to (đặc biệt ở trẻ em) và xuất huyết giãn vỡ tĩnh mạch— tiến triển trong một thời gian thứ phát sau tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Cổ trướng thường không phổ biến (10%) trong tăng áp lực tĩnh mạch cửa sau xoang gan. Cổ trướng có thể biểu hiện khi có xơ gan hoặc nồng độ albumin huyết thanh (và cũng là áp lực keo) giảm sau khi điều trị tình trạng chảy máu nặng đường tiêu hoá bằng lượng dịch lớn.


Siêu âm Doppler thường dùng để chẩn đoán, cho thấy dòng chảy trong tĩnh mạch giảm hoặc mất và đôi khi là hình ảnh huyết khối. Các trường hợp khó chẩn đoán có thể đề xuất chụp MRI hoặc CT tương phản. Chụp động mạch có thể đề xuất để hỗ trợ cho phẫu thuật tạo shunt.

Xem thêm: Tên Sàn Gỗ Tiếng Anh Là Gì ? Các Từ Chuyên Ngành Liên Sàn Nhà Tiếng Anh Là Gì


Trong trường hợp cấp tính, ly giải huyết khối đôi khi thành công, tốt nhất khi mới xuất hiện tình trạng tắc mạch, đặc biệt là khi có tình trạng tăng đông máu. Dùng thuốc chống đông máu không làm ly giải huyết khối nhưng có nhiều giá trị trong ngăn ngừa lâu dài tình trạng thái tăng đông máu mặc dù có nguy cơ gây xuất huyết do giãn vỡ tĩnh mạch. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, cần điều trị trực tiếp nguyên nhân (ví dụ viêm rốn, viêm ruột thừa). Nếu không, cần tập trung điều trị tình trạng tăng áp lực tĩnh mạch cửa và các biến chứng của nó; điều trị có thể bao gồm tiêm tĩnh mạch octreotide (một chất đồng đẳng tổng hợp có tác dụng tương tự somatostatin) và thắt mạch nội soi để kiểm soát xuất huyết do giãn vỡ tĩnh mạch và các thuốc chẹn beta giao cảm không chọn lọc để ngăn ngừa tái phát. Những liệu pháp này đã làm giảm việc phải phẫu thuật tạo shunt (ví dụ shunt tĩnh mạch mạc treo tràng trên - tĩnh mạch chủ dưới, tĩnh mạch lách -tĩnh mạch thận) có thể bị tắc nghẽn và có tỷ lệ tử vong do phẫu thuật từ 5 đến 50%. Không khuyến cáo sử dụng phương pháp thông cửa chủ trong gan qua tĩnh mạch cảnh (TIPS). TIPS đòi hỏi phải theo dõi (bao gồm cả chụp mạch thường xuyên) để đánh giá lưu thông, có thể bị tắc nghẽn, và có thể không giảm áp lực trong gan một cách hiệu quả.