Hoạt Động Giao Tiếp Là Gì?

  -  

– Giao tiếp là hoạt động trao đổi thông tin của con người, được tiến hành chủ yếu bằng phương tiện ngôn ngữ, nhằm thực hiện những mục đích về nhận thức, tình cảm, hành động.

Bạn đang xem: Hoạt động giao tiếp là gì?

– Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ là hoạt động bao gồm cả hai quá trình: quá trình tạo lập văn bản do người nói hay người viết thực hiện, quá trình lĩnh hội văn bản do người nghe hoặc người đọc thực hiện. Hai quá trình riày có thể diễn ra đồng thời tại cùng một địa điểm (hội thoại), cũng có thể ở các thời điểm và các khoảng thời gian không cách biệt (qua văn bản viết).

2. Trong hoạt động giao tiếp, ngôn ngữ được sử dụng ở hai dạng; nói và viết. Hai dạng dó có sự khác biệt

– Về điều kiện để tạo lập và lĩnh hội văn bản.

– Về đường kênh giao tiếp.

– Về loại tín hiệu (âm thanh hay chữ viết).

– về các phương tiện hỗ trợ (ngữ điệu, nét mật, cử chỉ, điệu bộ đối với ngôn ngữ nói và dấu câu, các kí hiệu văn tự, mô hình bảng biểu đối với ngôn ngữ viết).

– Về dùng từ, đặt câu và tổ chức văn bản,…

3. Hoạt động giao tiếp luôn diễn ra trong ngữ cảnh nhất định

– Ngữ cảnh là bối cảnh ngôn ngữ làm cơ sở cho việc sử dụng ngôn ngữ và tạo lập văn bản, đồng thời làm căn cứ để lĩnh hội thấu đáo văn bản.

– Ngữ cảnh bao gồm các nhân tố: nhân vật giao tiếp, bối cảnh rộng (bối cảnh văn hoá), bối cảnh hẹp (bối cảnh tình huống), hiện thực được đề cập đến và văn cảnh.

4. Nhân vật giao tiếp

– Nhân vật giao tiếp là nhân tố quan trọng nhất trong ngữ cảnh. Các nhân vật giao tiếp đều phải cố cả năng lực tạo lập và năng lực lĩnh, hội văn bản. Trong giao tiếp ở dạng nói, họ thường đổi vai cho nhau hay luân phiên lượt lời.

– Các nhân vật giao tiếp có nhũng đặc điểm về các phưong diện; vị thế xã hội, quan hệ thân sơ, lứa tuổi, giới tính, nghê nghiệp, tâng lớp xã hội, vốn sông, văn hoá,… Những đặc điểm đó luôn chi phối nội dung và cách thức giao tiếp bằng ngôn ngữ.

5. Ngôn ngữ là tài sản chung của xã hội và lời nói là sản phẩm của cá nhân

Khi giao tiếp, các nhân vật giao tiếp sử dụng ngôn ngữ chung của xã hội đế tạo ra lời nói – những sản phẩm cụ thể của cá nhân. Trong hoạt động đó, các nhân vật giao tiếp vừa sử dụng những yếu tố của hệ thống ngôn ngữ chung và tuân thủ những quy tắc, chuẩn mực chung, đôgng thời biểu lộ những nét riêng trong năng lực ngôn ngữ cửa cá nhân. Cá nhân sử dụng tài sản chung đồng thời cũng làm giàu thêm cho tài sản ấy.

6. Trong hoạt động giao tiếp, mỗi câu đều có nghĩa

– Nghĩa của câu là nội dung mà câu biểu đạt.

– Mỗi câu thường có hai thành phần nghĩa: nghĩa sự việc và nghĩa hình thái. Nghĩa sự việc ứng với sự việc mà câu để cập đến. Nghĩa hình thái thể hiện thái độ, tình cảm, sự nhìn nhận, đánh giá của người nói đối với sự việc hoặc đối với người nghe.

7. Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

Trong hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ, các nhân vật giao tiếp cần có ý thức, thói quen và kĩ năng giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt:

– Mỗi cá nhân cần nắm vũng các chuẩn mực ngôn ngữ, sử dụng ngôn ngữ đúng chuẩn mực.

– Vận dụng linh hoạt, sảng tạo ngôn ngữ theo các phương thức chung.

– Khi cần thiết có thể tiếp nhận nhũng yếu tố tích cực của các ngôn ngữ khác, tuy cần chống lạm dụng tiếng nước ngoài.

Xem thêm: Tiêu Chuẩn Số Đo Vòng 1 Là Gì, Vòng 1 Không Phát Triển Phải Làm Sao

II. LUYỆN TẬP

1. Sự đổi vai và luân phiên lượt lời trong hoạt động giao tiếp giữa lão Hạc và ông giáo:

*

Những đặc điểm của hoạt động giao tiếp ở dạng ngôn ngữ nóí thể hiện qua nhũng chi tiết:

– Hai nhân vật: Lão Hạc và ông giáo luân phiên đổi vai lượt lời. Lão Hạc là người nói trước và kết thúc sau nên số lượt lòi nỗi của lão là 5 còn số lượt lời của ông giáo là 4. Vì tức thời nên có lúc ông giáo chưa biết nói gì, chỉ hỏi cho có chuyện (thế nó cho bắt à?).

– Đoạn trích rất đa dạng về ngữ điệu: ban đầu lão Hạc nói với giọng thông báo (Cậu Vàng đi đòi rồi, ông giáo ạ!), tiếp đến là giọng than thở, đau khổ, có lúc nghẹn lời (…). Lúc đầu, ông giáo hỏi với giọng ngạc nhiên (Cụ bán rồi?), tiếp theo là giọng vỗ về an ủi và cuối cùng là giọng bùi ngùi.

– Trong hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ nói ở đoạn trích trên, nhân vật giao tiếp còn sử dụng các phương, tiện hỗ trợ, nhất là nhân vật lão Hạc: lão “cười như mếu”, “mặt lão dột nhiên co rúm lại. Những nếp nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra…”.

– Từ ngữ dùng trong đoạn trích khá đa dạng, nhất là những từ ngữ mang tính khẩu ngữ, những từ đưa đẩy, chêm xen (đi đời rồi, rồi, à, ư, khốn nạn, chả hiểu gì đâu, thì ra,…).

-Về câu, một mặt đoạn trích dùng những câu tỉnh lược (Bán rồi! Khốn nạn… Ông giáo ơi!), mặt khác nhiều câu lại có yếu tố dư thừa, trùng lặp (Này! Ông giáo ạ! Cái giống nó cũng khôn! Thì ra tôi bằng này tuổi đầu rồi mà còn đánh lừa một con chó,:..).

2. Các nhân vật giao tiếp có vị thế xã hội, quan hệ thân sơ và những đặc điểm riêng biệt chi phối đến nội dung và cách thức giao tiếp:

 – Lão Hạc là một lão nông nghèo khổ, cô đơn. Vợ chết. Anh con trai bỏ đi làm ăn xa. Lão Hạc chỉ có “Cậu Vàng” là “người thân” duy nhất.

– Ông giáo là một trí thức nghèo sống ở nông thôn. Hoàn cảnh của ông giáo cũng hết sức bi đát.

– Quan hệ giữa ông giáo và lão Hạc là quan hệ hàng xóm láng giềng. Lão Hạc có việc gì cũng tâm sự, hỏi ý kiến ông giáo.

Những điều nói trên chi phối đến nội dung và cách thức nói của các nhân vật. Trong đoạn trích, ở lời thoại thứ nhất của lão Hạc ta thấy rõ:

– Nội dung của lời thoại: Lão Hạc thông báo với ông giáo về việc bán “Cậu Vàng”.

– Cách thức nói của lão Hạc: nói ngay, nói ngắn gọn, thông báo trước rồi mới hô gọi (ông giáo ạ!) sau.

– Sắc thái lời nói: Đối với sự việc (bán con chó), lão Hạc vừa buồn vừa đau (gọi con chó là “cậu Vàng”, coi việc bán nó là giết nó: “đi đời rồi”). Đối với ông giáo, lão Hạc tỏ ra rất kính trọng vì mặc dù ông giáo ít tuổi hơn nhung có vị thế hơn (gọi là “ông” và thêm đệm từ “ạ” ở cuối).

3. Nghĩa sự việc và nghĩa hình thái trong câu: “Bấy giờ cu cậu mới biết là cu cậu chết!”:

– Nghĩa sự việc: thông báo việc con chó biết nó chết (cu cậu biết là cu cậu chết).

– Nghĩa tình thái:

+ Người, nói rất yêu quý con chó (gọi nó là “cu cậu”).

+ Việc con chó biết là nó chết là một bất ngờ (bấy giờ… mói biết là…).

Xem thêm: Chuỗi Sự Kiện 20/10 Liên Quân Mobile Có Gì Hót, Chuỗi Sự Kiện Tuần Phái Đẹp 20/10 Chơi Liên Quân

4. Trong đoạn trích có hoạt động giao tiếp ở dậng nói giữa hai nhân vật, đồng thời khi người đọc đọc đoạn trích lại có một hoạt động giao tiếp giữa họ với nhà vãn Nam Cao:

– Hoạt động giao tiếp ở dạng nói giữa hai nhân vật là hoạt động giao tiếp trực tiếp có sự luân phiên đổi vai lưọt lời, có sự hỗ trợ bởi ngữ điệu, cử chỉ, ánh mắt,… Có gì chưa hiểu, hai nhân vật lại cỏ thể trao đổi qua lại.

Hoạt động giao tiếp giữa nhà văn Nam Cao và bạn đọc là hoạt động giao tiếp gián tiếp (dạng viết). Nhà văn tạo lập văn bản ở thời điểm và không gian cách biệt với người đọc. Vì vậy, có những điều nhà văn muốn thông báo, gửi gắm không đưộc ngưòi đọc lĩnh hội hết. Ngược lại, có những điều người đọc lĩnh hội nằm ngoài ý định tạo lập của nhà văn